Laboratuvar güvenliği 3 dk okuma
Yangın söndürücüden ilk yardım kitine, atık kaplarından eldiven seçimine kadar her laboratuvarda mutlaka bulunması gerekenler ve A’dan E’ye tüm yangın sınıfları.
Güvenli bir laboratuvar, doğru planlamanın yanında her an kullanıma hazır temel güvenlik donanımı gerektirir. Aşağıdaki liste, her laboratuvarda bulunması gerekenleri ve yangına karşı bilinmesi gerekenleri özetler.
Temel Güvenlik Donanımı
Yangın Söndürücü
Her bağımsız bölüm için en az 1 adet olmak üzere, her 200 m² taban alanı için 1 adet ilave edilerek uygun tipte 6 kg’lık yangın söndürücü bulundurulmalıdır. Söndürücüler laboratuvarın içine ya da hemen dışına, kolay ulaşılabilecek bir yere konmalıdır.
İlk Yardım Kiti
Her laboratuvarda bir ilk yardım kiti bulunmalıdır. ANSI’ye göre asgari içerik şöyledir:
- Hidrofil sargı bezi (kenarları 10 cm’den kısa olmayan), 1 adet
- Kendinden yapışkanlı bandaj (2,5 × 7,5 cm), 16 adet
- Flaster (5 m), 1 adet
- 0,5 g tek dozluk antiseptik, 10 adet
- Buz torbası, 2 adet
- Tek kullanımlık muayene eldiveni, 2 çift
- Steril gazlı bez (7,5 × 7,5 cm), 4 adet
- Üçgen sargı bezi (10 × 10 × 140 cm), 1 adet
Dökülmeler
Dökülmelere karşı yüksek emicilikli toz absorbanlar ve emici bezler bulundurulmalıdır.
İşaretleme
Laboratuvar kapılarının dışına, içerideki tehlikeyi gösteren levhalar asılmalıdır. Stok çözelti ve atık kapları tehlike piktogramlı etiketlerle işaretlenmelidir.
Atık Kapları
- Kesici-delici atık kutusu
- Tehlikeli atık biriktirme kabı
- Tek kullanımlık kirli malzeme kabı
- Yeniden kullanılabilir kirli malzeme kabı
- Evsel atık kutusu
Pipetleme
Mutlaka mekanik pipetleme cihazı kullanılmalıdır; ağızla pipetleme kesinlikle yasaktır.
Kişisel Koruyucu Donanım
- Solunum koruması: İşin niteliğine uygun maske seçilmelidir: FFP1, FFP2, FFP3 ya da farklı filtreli yarım veya tam yüz maskesi.
- İş kıyafeti: Bone, önlük, tulum ve ayakkabı işin niteliğine göre seçilmelidir.
- Eldiven: İnce lateks, vinil ya da nitril eldivenler aşırı toksik kimyasallar ve aşırı sıcak ya da soğuk ortamlar için uygun değildir. Doğru eldiveni seçmek için kimyasalın güvenlik bilgi formuna bakılmalıdır.
Yangın Sınıfları
- A sınıfı: Organik katılar (kâğıt, odun, kumaş, çöp). Kor oluşturur, ısı tutar.
- B sınıfı: Parlayıcı sıvılar (katı ve sıvı yağlar, boyalar, benzin). Yüzeyde, buhar verdiği sürece yanar.
- C sınıfı: Parlayıcı gazlar (metan, propan, CO, H₂). Kaptan çıktığı sürece yanar.
- D sınıfı: Metaller (Mg, Al, U, P, Ti ve alaşımları, Na). Yüksek ısı verir.
- E sınıfı: Elektrik (tesisat ve elektronik cihazlar). Akım varken çarpma tehlikesi vardır.
Yangını Önleme
Yangının çıkmasında en önemli etken kıvılcım ya da sıcaklıktır. Kolay alev alan maddelerin kullanıldığı ya da depolandığı yerler en riskli alanlardır; buralarda “sigara içilmez” işaretlerine mutlaka uyulmalı, toz ve çöp birikmesine izin verilmemelidir.
Yangın üç yoldan önlenir: yanıcı maddenin kontrolü (tahliye), oksijenin kontrolü (boğma) ve ısı kaynağının kontrolü (soğutma).
Acil göz ve boy duşları, KRCLAB’in anahtar teslim laboratuvar projelerinde altyapı ve tesisat kapsamında ele alınır.
